Ik hoorde mijn moeder dat regelmatig doen. Hardop kletsen tegen zichzelf. ‘Zo, nou is dat ook klaar. Doen we zo nog even…’ Ik vond dat altijd gezellig. Het klonk vrolijk, motiverend en vriendschappelijk. Ik heb dat overgenomen. Als ik lekker in mijn vel zit, dan gaat dat automatisch. ‘Zo dan doen we nog even een wasje en dan koffie. Toe maar mop, je kunt het.’
Maar als je een rotdag hebt of niks lukt. Dan klinkt het ineens heel anders, ken je dat? ‘Verdraaid, wat irritant dit. Suf dat dit niet lukt, sukkel ben ik ook.’ En dat kan over de vaatwasser gaan of iets anders praktisch, maar in mijn geval gaat het ook nogal eens over mijn zwakke plekken. Dat ik eigenlijk vind dat ik nu toch wel een keer onder de knie moet hebben niet zo gevoelig te zijn. Lachwekkend eigenlijk toch? Alsof dat werkt?!
Uit onderzoek van Kristin Neff over zelfcompassie blijkt dat opbouwend tegen jezelf praten dezelfde fysieke reacties kunnen oproepen als wanneer je getroost wordt door een ander. In plaats van jezelf te oordelen, – waarmee je jezelf niet steunt, maar straft -, helpt het jezelf steunend en mild toe te spreken. Oordelende zelfspraak die bestraffend klinkt, veroorzaakt nog meer stress en kan een stijging in je cortisollevels geven. (een stresshormoon) Ongelofelijk he? Maar wanneer we onszelf steunen, vrijspreken en vooruit helpen, geeft het gevoelens van troost en verbinding. Wanneer wij troost en verbinding ervaren dat maakt oxytocine vrij. (het knuffelhormoon) en daalt cortisol!
Wanneer je ouders jouw steunend hebben toegesproken, dan is het vaak makkelijker dat over te nemen. Ook al vind je je zelf dan nog weleens terug in oordeel en kritisch zijn naar jezelf, wanneer je kiest, kun je ook oefenen met opbouwende taal. Wanneer je ouders of belangrijke verzorgers negatief spraken of je onderuit haalden of je bent bijvoorbeeld gepest, dan zie je dat dat wat lastiger is. Vooral omdat ook ons zenuwstelsel een geheugen heeft en de neurologische paadjes in ons brein zoveel bekender zijn met oordeel.
Maar ik wil je aanmoedigen! We hebben een neuroplastisch brein wat in staat is nieuwe verbindingen aan te leggen. Wat ondanks het verleden nieuwe dingen kan leren, waaronder zelfcompassie. Oefen eens jezelf toe te spreken met: ‘schat, wat jammer van die fout op je werk, maar je bent menselijk. Het is helemaal oké. Het komt goed!’ Of: ‘wat rot dat je je zo voelt vandaag, ik begrijp dat dit je raakt, dit is ook lastig.’ ‘Wat er ook gebeurt, ik blijf bij je.’ ‘Ik ben trots op je.’
Het zijn dingen die ik ook oefen met klanten. En ik weet daardoor uit ervaring dat het erg ongemakkelijk klinkt en kan voelen. Gewoon omdat je het niet gewend bent. En dat is oké. Het kan zijn dat je systeem afwijzing ‘veiliger’ vindt dan compassie. Daarom mag je door het ongemak heen dat toch blijven oefenen. Wees lief voor jezelf! En dan niet jezelf op je kop geven als dit niet in één keer lukt. Een nieuw patroon aanleggen kost tijd en is soms frustrerend. Blijf oefenen, begin ermee op een goede dag (dat is makkelijker) en train jezelf. Schrijf desnoods eens wat zinnen voor jezelf op. Dan kun je daar op terugvallen wanneer je ze nodig hebt. Het gaat stressstofjes schelen en je juist fijne hormonen opleveren. Zo ben je bedraad en voor steun en verbinding (ook met jezelf) ben je gemaakt!
Zoek je hulp hierbij? Boek dan een eerste inzichtgesprek en zoek contact door je gegevens in te vullen
